RFZO Sağlık Sigortası + Vergi Temeli: Paušal vs DOO
RFZO Sırbistan'ın devlet sağlık sigortasıdır; oturum izni + vergi numarası + aktif iş ilişkisi (DOO çalışanı, paušal, sözleşmeli) ile kazanılır. Aile bireyleri de aynı kapsama dahil edilir. Paušal mükellef minimum vergi temelinden ödeyerek RFZO'ya kayıt olur; DOO'da kurucu kendini bordrolu çalışan olarak gösterir. Özel sigorta (DDOR, Uniqa) sadece tamamlayıcıdır; ana sigorta yerine geçmez.
RFZO nedir?
RFZO (*Republički fond za zdravstveno osiguranje*) Sırbistan'ın devlet sağlık sigortası fonu. Geçerli oturumun ve düzenli prim ödemen varsa devlet hastaneleri ve aile hekimi (dom zdravlja) hizmetlerinden ücretsiz/sembolik bedelle yararlanırsın.
Paušal (götürü) vergi rejimi
Preduzetnik paušalac (götürü vergili serbest meslek) en küçük yapıdır. Aylık sabit bir vergi/sigorta ödemesi yaparsın (faaliyet kodu ve şehre göre 45.000–80.000 RSD/ay, ≈ 385–680 €). Defter tutmazsın. Yıllık ciro üst sınırı 6.000.000 RSD (≈ 51.000 €).
Kimler için iyi: yazılımcılar, danışmanlar, çevirmenler — düşük gider, yüksek marj.
DOO vergisi
Kurumlar vergisi %15. Kâr dağıtımında ek %15 stopaj (toplam efektif ≈ %28). Defter zorunlu — aylık muhasebe 80–150 €/ay.
Kimler için iyi: ortaklı yapı, yatırım alacak, yüksek ciro, fatura kesilecek müşteri portföyü kurumsal.
Beyan dönemleri
- KDV (PDV) kayıtlıysan: aylık (8.000.000 RSD üzeri ciro) veya üç aylık.
- Kurumlar vergisi: yıllık, Mart sonu.
- Paušal: aylık otomatik tahakkuk; banka hesabından düzenli ödeme.
Pratik tuzaklar
- Paušal'dan DOO'ya geçiş yıl başına sınırlıdır.
- RFZO kaydı için işyerinin PIB kayıtlı olması şart.
Sıkça Sorulan Sorular
Turist olarak RFZO'ya kayıt olabilir miyim?
Hayır. RFZO için en az geçici oturum izni (boravak) ve aktif bir iş statüsü (DOO, paušal, iş sözleşmesi) gerekir. Turist statüsünde sadece özel sigorta veya seyahat sigortası kullanılabilir.
Paušal mı DOO mu sağlık açısından avantajlı?
Paušal aylık 18–25 bin RSD sabit prim öder, DOO'da kurucu kendini çalışan olarak bordroya alırsa brüt maaşın yaklaşık %37'si gider. Düşük cirolarda paušal, yüksek cirolarda DOO daha mantıklıdır.
Türkiye'deki SGK ile entegre mi?
Türkiye ile Sırbistan arasında sosyal güvenlik anlaşması vardır; emeklilik primleri sayılabilir, ancak sağlık hizmetleri pratikte çift kayıt yapılmadan transfer edilmez. Aktif kullanım için RFZO'ya ayrıca kayıt gerekir.
Aileyi ne zaman ekleyebilirim?
Kendi kaydın çıktıktan sonra eş ve 18 yaş altı çocuklar (öğrenciyse 26'ya kadar) ek prim ödemeden RFZO'ya bağlanır. Evlilik cüzdanı ve çocuk doğum belgesi apostilli + tercümeli sunulur.
Özel sigorta yerine geçer mi?
Hayır. DDOR, Uniqa ve Generali gibi özel sigortalar RFZO'nun yerine değil yanına çalışır. Özel hastanelere hızlı erişim ve check-up için faydalıdır ama oturum izni yenilemede RFZO şartı vardır.